Slide background

Florø si historie i bilder!

Full skjerm - dobbeltklikk

Slide background

Florø si historie i bilder!

Takk alle bidragsytere!

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Floraminne 2012

fm 2012Den 12. utgåva av Floraminnet er blitt eit rikhaldig historisk dokument om livet i Flora i forrige hundreåret. Heftet inneheld heile 16 artiklar med forteljingar og historiske glimt frå først på 1900-talet til etter 2. verdskrig. Fleire artiklar handlar om hendingar og tilhøve under krigen. I artikkelen "Operation Brandy" har Kim Gunnar Jensen skrive om senkinga av det tyske lasteskipet D/S Optima på Flora hamn i 1943, og følgjene dette fekk, eksempelvis kva som skjedde etter at MTB 631 gjekk på grunn under dette angrepet. Bildematerialet er unikt, fleire bilde er frå tyske privatpersonar eller arkiv, og har ikkje vore publiserte før.

Du vil finne fleire artiklar om korleis det var å vere barn og ungdom i Flora utover på 1900-talet. Bjarne Sunde skriv om det å ver barn først i hundreåret, då det var berre fire gater i Florø. Markegata vart kalla Mellomgata, og Hans Blomgata, "den øverste gata". Bjørg Nesje Nybø fortel om oppvekst på Nybø rundt 1920, og Knut Magnussen fortel om ungdommelege geriljaåtak på heimevernet på Lindmarka.

Også dette året får vi lese om kjende Florafolk; Ruth Liset blir presentert. Ein serie som blir vidareført er rammetakstane frå eit bestemt år, i form av notisar frå Firda Folkeblad. Året er 1947, 2. etterkrigsåret, prega av rasjonering og mangel på alt. Rettsoppgjeret opptek mange. 

For å sikre seg kunnskap om tidlegare tider, har Flora Historielag intervjua eldre personar i kommunen. Dette som ein del av eit tidsvitne-prosjekt. Dette året vart Harald Halvorsen presentert som den første i Floraminne. Han var lege i kommunen gjennom 34 år.  

Floraminne 2011

fm 2011

Det store jubileumsåret 2010 (byen 150 år), skapte stor interesse for lokalhistoria til kommunen. Å få kjennskap til røtene våre var i vinden som aldri før, det viser mellom anna den veksande interessa for slektsgransking. Floraminne 2011 freistar å følgje opp denne interessa, med mykje kulturhistorisk stoff; frå Kinn lengst i vest ved havet, til Grønnevika inst i fjorden. Sjølvsagt er kommunesenteret, Florø by, også rikeleg med.

Harald J. Stavang tek oss med på ei reise langs Nordalsfjorden, der han skildrar kulturlandskapet og folkelivet gjennom tidene. Bjarte Sindre fortel om restaureringa av Kinnakyrkja i 1911-12, ei kulturhistorisk storhending i kommunen. Reidar Brandsberg skriv om handelen i Florø by gjennom 150 år. I ein ny artikkelserie, Florafolk gjennom tidene, skriv Leif Stavøstrand om kjøpmannen Gustav Stavøstrand, ein av dei driftige foretningsmennene i Florø først på 1900-talet. Fleire andre artiklar omhandlar kjende og mindre kjende kvinner og menn som har gjort ein innsats på eit eller anna område i Flora. Edvin Helgheim skriv om Haldor Halvorsen, rimsmeden i Fram, Torleif Reksten skriv om Hans Edvard Andersen, gardbrukar, lærar og klokkar, som starta kurstad på Reksta, og Bjarte Sindre skriv om krigshelten Dagfinn Ulriksen. Sigvart Grønevik minnast oppveksten i Grønevik rundt førre hundreårsskiftet, der han fortel om slekta si, liv og virke ved fjorden på den tida. Andre artiklar omhandlar kulturminne og historiske tidsbilde. Grethe Stavø tek oss med til handels- og gjestgjevarstaden i Furesundet som brann ned til grunnen i september 2010. Turid Absalonsen Fimland fortel om "Saltlageret" i Hesteneset, som brann ned i 1961. Kim Gunnar Jensen fortel om krigshandlingar i Florø dei første krigsåra. Knut Magnussen fortel om stevnemøte med pølse og dans på 60-talet. Odd standal skriv om gløymde graver frå bronsealderen, og "Dytting" - tidleg vassdragsregulering. Bjørn Faste Bjartmann stiller spørsmålet: "Kor e det blitt av Gadden og Evja?"

Nytt av året er ein gjennomgåande spalte på dei fleste sidene i heftet, med små notisar frå Firda Folkeblad gjennom årgangen 1936, med lokale hendingar og stoff frå inn- og utland.  

Heftet avsluttar med minneord om Bjørn Hegranes som døde 19. oktober 2011. Framsidebildet på dette Floraminne er måla av han i 1950, og viser eit kjent innslag i bybildet på den tida: Frelsesarmeen har teke oppstilling der ankeret ved sparebanken ligg i dag, og har eit friluftsmøte.

 

 

Floraminne 2010

fm 2010

Dette er det 10. året Flora historielag har gjeve ut Floraminne. Sidan 2001 har omlag 80 artiklar med mykje interessant lokalhistorisk stoff blitt publisert. Det meste er originalartiklar skrivne berre for Floraminne. Tidsskriftet er derfor alt blitt eit samleobjekt. 

Floraminne 2010 ber også preg av at byen Florø hadde 150 års jubileum dette året. Byen og sentrum i Flora kommune har fått stor plass. Harald J. Stavang let oss bli kjende med Jens Helmers, mannen som gav grunn til byen, og tomter til dei som kom og ville busetje seg her. Kolbjørn Nybø skriv om Florø by og den første byplanen, og fortel om det praktiske arbeidet med å planlegge byen. Byplanleggar Birger Hielm måtte bestemme grunnforma på den nye byen. Kva for utfordringar sto han ovanfor då han skulle måle opp, legge kvartal og bestemme hushøgder? Kvifor let han Strandgata få ein knekk ved Trovikkvartalet?  Eit stykke interessant Florahistorie. Edvin helgheim fortel i tekst og bilde om sjølve jubileumsfeiringa, mellom anna der 1300 ungar var samla i den nye storhallen ved Idrettssenteret og Vidaregåande skule. På dei andre 96 sidene finn du mange glimt frå kvardagsliv og fest gjennom byen si 150 årige historie. 

Årsskriftet avsluttar med minneord om fiskarbonden, trubaduren og forfattaren Malvin Toft som døydde på seinsommaren dette året. 5 - 6 bøker hadde han gjeve ut på sine gamle dagar, etter at helsa skranta tidleg på 80-talet. Nokre av bøkene var han åleine om, andre var saman med andre forfattarar. Han vart 76 år. Minneordet er skrive av Harald J. Stavang. 

Omslagsbilde dette året er eit måleri av Amadeus Nielsen som laga ein god del skisser frå tida kring byetableringa. Motivet er utsikt vestover frå Helmersgarden. Vi ser bygningar langs stranda kring 1860. Nederst til høgre taket på Helmers si sjøbu, som i dag er Stenseth-bua.

Floraminne 2009

fm 2009Dette året kom den 9. utgåva av historielaget sitt årsskrift, igjen med eit unikt og variert innhald. Spennvidda er heilt frå dei rike sildeåra på 1860-talet til nyare tid, og Kinnaspelet sitt 25-årsjubileum. Mest er det likevel å lese om lokale hendingar frå første halvdel av 1900-talet, og særleg frå åra rett før og under 2. verdskrig. Vi kan lese om handelsskipet MS "Welheim" som i 1944 vart senka aust for Tansøya. Med bakgrunn i ei aprilspøk, planta av Flora Froskemannsklubb i 2007, får Alf Jansen kontakt med einaste attlevande matros frå "Welheim", Manfred Hassel. Hassel segla på tyske handelsskip under heile krigen, og skreiv dagbok om sine mange dramatsike opplevingar.

Harald J. Stavang skriv om det kaotiske tilbaketoget etter kampane i Norge våren 1940, om stølsliv i Klauene i gamle dagar, om sildefisket med fiskedampbåten "Havsulen", og om Middelskulen i Florø som starta i 1903.

Grethe Stavø fortel i ord og bilde frå Kinnaspelet si 25-årige historie, og Reidar Brandsberg skriv om Sildefisket vest om Florø på 1860-talet.  Heftet har og med fleire mindre artiklar om daglegliv og hendingar opp gjennom tida. Torleif Reksten skriv om Reksta skule, og om "Russeleiren" under krigen. Leif Stavøstrand foretel om "Varghytta" på Løkkebø. Bjarte Sindre skriv om Gartneriet Von, og om fotografen Steinkopf Wold frå Stavanger, som har laga fleire postkort med motiv frå Førdefjorden og Ytre Sunnfjord. Steinar Ytreland fortel om to store varemesser i Sunnfjord på 1930-tallet, den eine i Førde i 1930, og den andre i Florø i 1935. Dette var eit fellestiltak for heile Sunnfjord, og artikkelen er eit interessant historisk dokument som vitnar om godt samarbeid i regionen på den tida.

Framsidebilde er frå urpremieren til Kinnaspelet i 1985. Fotograf Frode Klokkernes.

 

 

 

Floraminne 2008

Gå til Floraminne 2008
Heftet inneheld åtte ulike artiklar med stor spennvidde, frå fattigdom i gamle Florø i andre halvdel av 1800-talet, til sunnfjordingen Louis Foss (Lars M. Nyttingnes) som vart senator i USA og fekk kalla opp etter seg den vesle byen Fosston i Minnesota.

Bjarte Sindre skriv om krigshelten Atle Svardal og dramatikken då han fall i kamp med tyske soldatar ovanfor Breivika 15. mars 1945. Jonsokbåla og konkurransen mellom Utiby’narane og Inniby’narane, er Florø-historie på det meir artige planet, fortalt av Bente Nygård i ei oppgåve i etnologi på Universitetet. Are Svardal fortel i personleg stil om hamna i Florø, mellom anna frå den til dels kaotiske sildetida på 50-talet. Den allsidige og fantasirike forretningsmannen Olav Sande er omtala på åtte-ni sider med diverse illustrasjonar, ført i pennen av Harald J. Stavang.

Gaute Losnegård tek oss med attende til 1700-talet og det eldste skuleverket i Kinn prestegjeld, til dei borkebrødstider då det mellom folket rådde «Beklagelig Lamentation og Bedrøvelse», som det heitte i dåtida si språkdrakt. Grethe Stavø tek for seg fattigstellet i Florø i andre halvdel av 1800-talet, i artikkelen "At synke ned i fattigdom...". Det var i dei tider ein skilde mellom «verdige» og «uverdige fattige». Det å «falle andre til byrde» vart ikkje sett på med heilt blide auge. Ein såg helst at dei flytte frå byen og landet. Bjørn Faste Bjartmann skriv om far sin, Nils Liset, som var ein allsidig og dugande person, både som lærar, skulestyrar og musikar. 

Framsida til «Flora-minne» 2008 viser ytre Strandgata frå det som i dag er «Trovikbakken» og vestover.

Floraminne 2007

fm 2007"Historiske byvandringar fell i smak. Først ut var ei vandring gjennom "Utiby`n" frå gamle bygrensa til "Bankhola" ein råkald ettermiddag for tre-fire år sidan. Denne samla nærare 70 menneske. Den neste tok føre seg "Inniby`n" frå gamle bygrensa, og i samband med Kinnaspelet vert det årevist gjennomført historiske vandringar", skriv skriftstyreleiar, Harald J. Stavang, i føreordet til den sjuande utgåva av Floraminne. Han fortel og at historielaget dette året har arrangert kurs i slektsgransking, med særlig vekt på å bruke internett som verkty. Han oppmodar elles lesarane om å leite fram gamle bilde, artiklar og anna stoff som kan høve i årsskriftet, for å gjere Floraminne endå meir variert, og då til større glede for både lesarane og dei som arbeider med å gje det ut. 

I dette årsskriftet finn vi 4 artiklar med tilbakeblikk på livet i Florø og distriktet, gjennom dei første 100 åra av byen si historie. I tillegg eit par sider med klipp frå Nordre Bergenhus Amtstidende, årgang 1902.

Are Svardal fortel om oppveksten i Florø og på Husefest i åra før og under krigen. Her får vi møte mange både kjende og meir ukjende menn og kvinner som har sett sitt preg på historia i byen. 

Jostein Midtbø fortel om Rakel i Vikå (Rakel Kalsvik) fødd i Nordalsfjorden i 1861, og gift med odelsguten Mathias Kalsvik i Eikefjord. Ho var ei av desse sterke kvinnene som ikkje gjekk av vegen for å ta eit tak når livet butta i mot. Berre 15 år fekk dei leve saman før ho vart enke. Då hadde ho fødd 9 born, og ingen av dei var rett vaksne då Mathias døydde. Trass i eigen skrøpelege fysikk og skarantande helse, greidde ho med sin indre styrke og gode kløkt å fostre opp alle dei ni borna, i tillegg til ein "fostergut" som familien tok til seg 2 år gamal.

Grethe Stavø skriv om Olaus Lind - den første magistraten i Florø. Han vart tilsett som lensmann og magistrat i 1861, då Florø vart ladested (by). Stillinga som magistrat kan samnliknast med både borgarmeister, rådmann og byfogd i ei og same stilling. Når han då i tillegg var lensmann, forstår vi at han var ein svært sentral person i Florø fram til århundreskiftet. Han døydde i 1902.

Nils Steinar Våge samanliknar Florø og Lillestrøm, to byar med røter i 1860-åra. Her finn vi mange interessante historiske opplysningar om begge byane. Men det er to byar med svært ulike utviklingstrekk, samstundes som ein og kan finne likskapar på nokre felt.

Framsidebilete viser lensmann Hatlem si hytte, som låg ved Storevatnet, nord for bekken som renn ned frå Litkjevatnet. Bustadhuset sitt hadde han i Hans Blomgata - dei hadde ikkje lang veg til hyttene sine, nokre av Florøborgarane på den tida.

 

 

Floraminne 2006

fm 2006

Denne utgåva er prega av Anders Moen sitt storarbeid med å finne fram kven som budde i Florø då byen var fem år gamal i 1865. Det var 346 personar, og alle er kartlagde med foreldre, eventuelle ektefeller og barn. I tillegg er sokneprest Hans J.Blom og familien hans tekne med, saman med fire andre hushaldningar som er registrerte i Florø.

Leiar i skriftstyret, Jostein Midtbø, skriv i føreordet at detaljar ofte er interessante. Yrkeslista viser at byen på den tid hadde ein gardbrukar (Jens Helmers), ein jekteskipper, ein smed, ein ølbryggar, ein prest, ein rokar, ein sakførar, ein telegrafist, men heile 12 handelsmenn, for å nemne nokre av yrka som var etablerte i den nye byen. Han meiner at dette årsskriftet kort og godt er eit oppslagsverk som vil kome til nytte, ikkje minst for dei som ønskjer å leite etter slektsrøter mellom dei første borgarane i Florø. Han skriv og at historielaget dette året engasjerte seg ein del i arbeidet med å få sett i gang arbeid med eit større historieverk/bysoge i høve 150-årsjubileet i 2010.